naar kennisbank overzicht

Ben jij écht zelfstandig? Ontdek of je risico loopt op schijnzelfstandigheid

25-09-2025
7 min
Gaby

Schijnzelfstandigheid is een hot topic. Niet elke zzp-constructie wordt als schijnzelfstandigheid gezien, maar hoe weet je of jouw situatie klopt? Iedere arbeidsrelatie is uniek en wordt apart beoordeeld. Het kan zelfs zo zijn dat je in de ene opdracht als zelfstandige wordt gezien, terwijl je in een andere opdracht wordt aangemerkt als schijnzelfstandige.

Benieuwd welke contractvorm bij jou past? Neem contact met ons op om je te laten adviseren!

Hoe wordt schijnzelfstandigheid beoordeeld?

De beoordeling van een arbeidsrelatie gebeurt op basis van een ‘holistische benadering’. Dit betekent dat jouw volledige situatie wordt bekeken, waarbij tien criteria worden meegewogen. Belangrijk om te weten: sommige criteria wegen zwaarder dan andere.

Loondienst (en dus schijnzelfstandig) of zzp? De verschillen op een rij

De overheid heeft een overzicht gemaakt van de kenmerken die horen bij een loondienstverband en die bij zzp-schap. Hieronder lees je de belangrijkste punten.

Kenmerken van een loondienstverband (volgens Rijksoverheid):

  • Het werk wordt voor een langere periode uitgevoerd.
  • De opdrachtgever bepaalt bijvoorbeeld de werktijden en hoe het werk wordt gedaan.
  • Je doet taken die ook door werknemers van de organisatie worden uitgevoerd.
  • Het werk is een structureel onderdeel van de organisatie (bijvoorbeeld bouwen bij een bouwbedrijf).
  • Je mag je niet zomaar laten vervangen. In principe moet jij zelf het werk uitvoeren.
  • De vergoeding is vooraf bepaald en wordt op een vast moment uitbetaald.
  • De vergoeding is vergelijkbaar met die van werknemers in dezelfde sector.
  • Je loopt weinig commercieel risico; de opdrachtgever draagt bijvoorbeeld kosten bij fouten.
  • Je doet geen of weinig eigen investeringen. Bijvoorbeeld omdat de opdrachtgever materialen aanlevert.
  • Er wordt vooral een inspanningsverplichting verwacht, geen resultaatverplichting.

Kenmerken van een zzp’er (volgens Rijksoverheid):

  • Je draagt commercieel risico, bijvoorbeeld bij fouten in het werk.
  • Je doet zelf investeringen, zoals in materialen.
  • Je vergoeding ligt hoger dan die van werknemers in dezelfde sector.
  • Je profileert jezelf als ondernemer, bijvoorbeeld via een website of door het aanbieden van diensten voor andere opdrachtgevers.
  • De opdracht is vaak van korte duur of voor een beperkt aantal uren per week.
  • Je hebt meerdere opdrachtgevers en opdrachten.
  • Je hebt de vrijheid om je te laten vervangen en kan dit in de praktijk ook daadwerkelijk doen.
  • Je bepaalt zelf hoe je het werk uitvoert, niet de opdrachtgever.
  • Je werkt op factuurbasis per uur of per opdracht. Concreet betekent dit geen werk, geen inkomen.
  • Er is een resultaatverplichting: je wordt beoordeeld op het behalen van een concreet resultaat.

Gevolgen van schijnzelfstandigheid

De Belastingdienst neemt schijnzelfstandigheid serieus. Vanaf 1 januari 2025 kunnen naheffingen worden opgelegd, en bij opzet zelfs boetes. In eerste instantie ligt de focus op opdrachtgevers, maar later worden ook zelfstandigen gecontroleerd.

Wil je risico’s vermijden? Zorg dat je situatie helder en goed onderbouwd is.

Alternatieven voor zzp: onze oplossing DetaVrij

Ben jij op zoek naar een alternatief voor zzp, waarbij je de vrijheid hebt om zelf je projecten te kiezen, de verdiensten hoger zijn dan bij een werkgever én je voldoet aan alle huidige en toekomstige wetgeving? DetaVrij is hét alternatief voor zzp waarbij jouw ondernemerschapskwaliteiten ook in loondienst worden beloond.